Na de scheiding: liefdesleven 2.0

Een scheiding voelt als een eindpunt. Het einde van een gezin, van een thuis, van een toekomst die jullie samen hadden uitgetekend. Maar is het ook het einde van je liefdesleven? De cijfers vertellen een ander verhaal.

Do you believe in life after love? “Absoluut”, zegt Dimitri Mortelmans. Als familiesocioloog aan de Universiteit Antwerpen volgt hij de cijfers al decennialang op. “Steeds minder mensen kiezen ervoor om te trouwen. Maar wie dat ooit wél deed, aarzelt vaak niet om na een relatiebreuk een nieuwe poging te wagen.”

“We noemen dat herpartneren, en het is zeker geen uitzondering: bij 70 tot 80 procent van de gescheiden mensen volgt op termijn een nieuwe partner. Logisch ook: wie scheidt, stopt doorgaans niet met liefhebben. De zoektocht begint opnieuw, soms na een korte periode, soms na jaren.”

“Dat vertaalt zich trouwens rechtstreeks in de huwelijkscijfers: 1 op 3 huwelijken in Vlaanderen is vandaag een herhuwelijk. Een aanzienlijk deel van de mensen die naar het gemeentehuis trekt, had dat pad dus al eerder gevonden.”

“We zien wel verschillen tussen generaties. Babyboomers, de eerste generatie die massaal scheidde, zijn nog opgegroeid met andere relatiewaarden. Daardoor zullen ze sneller opnieuw trouwen. Jongere generaties kiezen na een scheiding vaker bewust voor samenwonen, zonder de formele stap naar een huwelijk.”

Gedoemde liefde?

“Ook interessant: tweede en derde huwelijken kennen hogere scheidingscijfers dan eerste huwelijken. Niet omdat mensen lichtzinniger worden, maar omdat de drempel lager ligt. Wie al eens gescheiden is, kent de weg, weet dat het overleefbaar is, en heeft bewezen dat hij of zij zich kan herstellen. Dat maakt een volgende scheiding minder ondenkbaar.”

“Die tendens sluit ook aan bij de nieuwe rol die het huwelijk de voorbije decennia heeft gekregen. De religieuze motivatie is grotendeels weggevallen: de koppeling met de rooms-katholieke kerk daalde in Vlaanderen sterk, zeker tussen 2005 en 2010. Wie vandaag trouwt, doet dat bewuster en selectiever.”

“Het huwelijk is daarmee verschoven van startpunt naar wat onderzoekers een capstone noemen: een bekroning van een relatie die al stabiel is, eerder dan een instituut dat stabiliteit moet creëren. Trouwen wordt zo een signaal dat alles goed gaat, in plaats van een keuze voor een onzekere toekomst. Dat verklaart ook waarom herhuwelijken zo sterk aanwezig zijn: wie voor de tweede keer kiest om te trouwen, doet dat bijna per definitie met meer zekerheid en bewustzijn dan de eerste keer.”

Meer scheidingen dan we denken

De officiële echtscheidingscijfers dalen al jaren. Maar dat betekent niet dat onze relaties zoveel stabieler zijn dan vroeger - het is simpelweg een gevolg van het feit dat minder mensen trouwen. Wie vandaag trouwt, doet dat bewuster en selectiever dan vroeger. En daar zijn verschillende redenen voor.

De koppeling met de rooms-katholieke kerk is sterk gedaald, waardoor ook de religieuze motivatie voor het huwelijk is weggevallen. Tegelijk is samenwonen steeds meer een volwaardige optie geworden. Het wettelijk kader heeft zich aan de nieuwe realiteit aangepast: mensen die wettelijk samenwonen hebben ondertussen bijna evenveel bescherming als koppels die trouwen.

Ook feitelijk samenwonen is sterk toegenomen. Dat is een stuk laagdrempeliger, want het volstaat om ‘gewoon’ samen een woning te vinden. Tegelijk wordt uit elkaar gaan een stuk eenvoudiger, en dat zien we in deze groep ook duidelijk. Samenwoners gaan 5 tot 6 keer sneller uit elkaar dan gehuwden. Volgens de meest betrouwbare schattingen, want er zijn nauwelijks officiële cijfers over deze groep.

Bekijk ook de video:

Of lees meer over wat Valentien Taeldeman (UGent) en Inge Pasteels (PXL) over scheidingen te zeggen hebben.